You are currently viewing Укрепить социально-трудовые гарантии

Укрепить социально-трудовые гарантии

Председатель Федерации профсоюзов РК Бақытжан Әбдірайым внес на рассмотрение Правительства ряд предложений по совершенствованию социально-трудовой сферы страны.

В ходе своего выступления на заседании Правительства РК по вопросу “О мерах по регулированию трудовых отношений” глава ФПРК затронул ряд проблемных вопросов социально-трудовой сферы.

Прежде всего, он обратил внимание членов Правительства на необходимость активизировать работу областных трехсторонних комиссий по социальному партнерству и на постоянной основе рассматривать вопросы заключения коллективных договоров и хода их исполнения в регионе.

 «В соответствии с Трудовым кодексом РК коллективный договор является основным инструментом гарантии защиты интересов работников и соблюдения принципов социальной справедливости.

На сегодня, по стране коллективными договорами охвачено всего лишь 40% предприятий и организаций. При этом коллективные договора заключены на 98 процентах предприятий, в которых есть профсоюзные организации.

Есть положительная динамика роста числа колдоговоров в некоторых регионах. Особенно это наблюдалось в г. Алматы, где в течение прошлого года доля предприятий, заключивших коллективные договора увеличилась с 4 до 19 процентов. Тем не менее, в целом по стране данная проблема остается», – подчеркнул Б. Әбдірайым.

Другим, не менее важным вопросом, волнующим трудящихся, остается обеспечение достойной оплаты труда.

Бақытжан Әбдірайым выразил обеспокоенность низким уровнем оплаты труда работников бюджетной сферы, сельского хозяйства и ряда других отраслей.

 “В соответствии с поручениями Главы государства, за последние полгода дважды приняты решения по повышению заработной платы – увеличение размера минимальной зарплаты с 2019 года в 1,5 раза, и повышение заработной платы работников бюджетной сферы с июля текущего года.

Тем не менее, у работников сельского, лесного хозяйства и некоторых других сферах уровень оплаты труда остается очень низким”.

В этой связи Председатель ФПРК призвал руководителей предприятий, бизнес сообщество, местных исполнительных органов принять меры по  повышению уровня зарплат низкооплачиваемым категориям работников.

«По бюджетной сфере, с учетом обозначенных Главой государства задач по повышению благосостояния населения и социальных стандартов жизни, предлагаем Правительству рассмотреть возможность поэтапного перехода к единому стандарту в системе оплаты труда посредством замены базового должностного оклада на минимальную заработную плату»,- предложил Председатель Федерации профсоюзов.

Серьезную обеспокоенность ФПРК вызывает также практика использования наемного труда в стране, которая приводит к нарушению трудовых прав работников.

По словам Председателя ФПРК, проблема заключается в отсутствии законодательного регулирования данной формы занятости населения.

«На сегодня группа депутатов Мажилиса Парламента инициировала разработку проекта Закона РК по регулированию вопросов заемного труда»,- напомнил Б. Әбдірайым.

Бақытжан Әбдірайым обратился к членам Правительства с просьбой поддержать данную законодательную инициативу, и, в целом, рассмотреть возможность введения моратория на принятие законодательных актов, ущемляющих или ограничивающих социально – трудовые права работников.  

В своем выступлении Председатель Федерации профсоюзов отдельно остановился на вопросах охраны труда, в том числе снижения уровня производственного травматизма.

“Несмотря на относительное снижение по стране уровня производственного травматизма, ситуация в области охраны труда остается сложной.

По официальной статистике, в 2018 году производственные травмы получили 1568 человек, около 300 из них – женщины. Ежегодно погибают более 200 человек”, – подчеркнул спикер.

Глава Федерации профсоюзов предложил принять комплекс мер, предложенных МТСЗН РК с разработкой условий стимулирования экономическими методами работодателей, обеспечивающих безопасность рабочих мест.

 Б. Әбдірайым также озвучил инициативу по применению зарубежного опыта в области обеспечения безопасных условий труда – «нулевого» травматизма. Председатель ФПРК подчеркнул важность присоединения Казахстана к программе «VISION ZERO» (нулевой травматизм) по опыту стран ОЭСР.  

В целях укрепления правовых гарантий трудящихся спикер отметил о необходимости ратификации конвенций, принятых Международной организацией труда (МОТ). 

Казахстан из 189 действующих конвенций ратифицировал 24 конвенций МОТ. В сравнении с другими странами это низкий показатель.

В этой связи Федерация профсоюзов обратилась в Правительство РК с просьбой рассмотреть возможность ратификации в текущем году пяти конвенций МОТ:

– Конвенция 102 «О минимальных нормах социального обеспечения»;

– Конвенция 131 «Об установлении минимальной заработной платы с особым учетом развивающихся стран»;

– Конвенция 154 «О содействии коллективным переговорам»;

– Конвенция 175 «О работе на условиях неполного рабочего времени»;

– Конвенция 184 «О безопасности и гигиене труда в сельском хозяйстве».  

Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының төрағасы Б.Әбдірайым еліміздегі еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі бірқатар мәселелерді Үкіметтің қарауына  ұсынды.

Еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі шаралар туралы» мәселесі бойынша Үкімет отырысындағы мәлімдемесінде ҚРКФ төрағасы бірқатар әлеуметтік-еңбек мәселелерін көтерді.

Ең алдымен ол Үкіметке әлеуметтік әріптестік бойынша облыстық үшжақты комиссиялар жұмысын жандандыруды және ұжымдық шарттар бойынша мәселені тұрақты түрде жүзеге асырылуын қарауға ұсыныс жасады.

«Еңбек кодексіне сәйкес ұжымдық шарт жұмысшылардың мүддесін қорғайтын және әлеуметтік әділдік қағидаларын сақтаудың негізгі құралы болып табылады.

Бүгінгі таңда  еліміз бойынша кәсіпорындар мен ұйымдардың небәрі 40 % ғана ұжымдық шарттармен қамтылған. Оның ішінде, ұжымдық шарттар бастауыш кәсіподақ ұйымдары жұмыс істейтін кәсіпорындардың 98 пайызында бекітілген.

Дегенмен, соңғы уақытта кейбір өңірлерден ұжымдық шарттар санының өсу динамикасы байқалады. Мұны бір ғана Алматы қаласынан көруге болады.  Мұнда өткен жылы ғана бекітілген шарттардың үлесі 4-тен 19 пайызға артты», – деп атап өтті Б.Әбдірайым.

Сонымен қатар, еңбекшілерді толғандырып жүрген лайықты еңбекақымен қамтамасыз ету мәселесі айтылды.

Бюджет саласы, ауыл шаруашылығы және басқа да салалардың қызметкерлерінің еңбекақыларының төмен деңгейіне Бақытжан Әбдірайым алаңдаушылық білдірді.

«Мемлекет басшысының тапсырмаларына сай соңғы жартыжылдықта еңбекақыны арттыруға қатысты шешім екі рет қабылданды. Атап айтқанда, 2019 жылдан бастап ең төменгі жалақы мөлшері 1,5 есеге  артты, ал ағымдағы жылғы шілде айынан бастап бюджет саласы қызметкерлерінің еңбекақысы өседі.

Солай бола тұра, ауыл, орман шаруашылығында және басқа да бірқатар салада жұмысшылардың еңбекақысы әлі де төмен.

Сондықтан, кәсіпорын басшыларын, бизнес-қауымдастықты, жергілікті атқару органдарын жалақысы төмен қызметкерлердің еңбекақыларын арттыруға шақырамыз.

Қазір Үкімет бюджет саласындағы табыс деңгейін арттыруды қолға алып жатыр. Осы ретте біз халықтың әл-ауқатының әлеуметтік стандарттарын арттыруға қатысты Елбасы қойған міндеттерді ескере отырып, Үкіметке бюджет саласындағы базалық лауазымдық қызметақыны ең төменгі жалақыға кезеңімен ауыстыру мүмкіндігін қарастыруды ұсынамыз», – деді Кәсіподақтар федерациясының төрағасы.

ҚРКФ төрағасы  елімізде қарыздық еңбекті қолдану тәжірибесі жұмысшылардың еңбек құқығының бұзылуына және еңбеккерлердің наразылығының туындауына әкеп соқтыратынын мәлімдеді.

Оның айтуынша, халықты жұмыспен қамтуда осы аталған нысанға заңнамалық реттеу нормаларының  жоқтығы кедергі жасап отыр.

«Таяуда Парламент Мәжілісінің бір топ депутаты қарыздық еңбекті реттеу жөнінде заң жобасын әзірлеу туралы бастама көтерді»,-деп еске салды Б. Әбдірайым.

 «Соған орай Үкіметтен бастаманы қолдауды, сонымен қатар жұмысшылардың әлеуметтік-еңбек құқығын шектейтін  заңнама актілеріне мораторий енгізу мүмкіндігін қарастыруға» Б.Әбдірайым  ұсыныс берді.

ҚРКФ төрағасы Б.Әбдірайым өз сөзінде өндірістік жарақатты азайту мәселесіне тоқталды.

– Өндірістік жарақаттанушылық мөлшерінің біршама төмендегеніне қарамастан, еңбекті қорғау саласындағы жағдай күрделі болып отыр бермек.

Ресми дерек бойынша 2018 жылы ғана 1568 адам өндірісте жарақат алған. Оның 300-ге жуығы – әйелдер. Жыл сайын 200-ден астам адам мерт болады,- деп атап өтті төраға.

Осыған байланысты, Еңбек министрлігі ұсынған шараларды қолдауды және еңбек қауіпсіздігін жақсы қамтамасыз еткен кәсіпорындарды ынталандыру жолдарын әзірлеуді ұсынамыз. Осы бағытта Экономикалық ынтымақтастық ұйымына (ОЭСР) мүше – дамыған мемлекеттер қолданып отырған «Vision Zero» – «нөлдік жарақаттанушылық» тәжірибесін зерделеп, қолданысқа енгізу қажет , -деп мәлімдеді Федерация төрағасы.

ҚРКФ төрағасы  еңбекшілердің құқықтық кепілдемесін нығайту мақсатында Халықаралық Еңбек Ұйымы қабылдаған конвенцияларын бекіту жайына  тоқталды.

Қазақстан Халықаралық еңбек ұйымының 24 конвенциясын бекіткен. Бұл – басқа елдермен салыстырғанда, төмен көрсеткіш.

Осы тұрғыда Кәсіподақтар федерациясы Үкіметке бес конвенцияны ратификациялау мүмкіндігін қарастыру туралы ұсыныс тастады:

  •   «Әлеуметтік қамтамасыз етудің минимал нормалары

          туралы» 102 конвенция.

  •    «Дамушы елдерді ерекше ескеру арқылы ең төменгі

           жалақыны белгілеу туралы»  131  конвенция.

    –    «Ұжымдық келіссөздердің жәрдемдесуі

          туралы» 154 конвенция

  •   «Толық емес жұмыс уақыты шарттарында жұмыс істеу

          туралы»   175  конвенция

    –      «Ауыл шаруашылығында еңбек қауіпсіздігі және еңбек

          гигиенасы туралы» 184 конвенция